11 May 2022 / Rabka-Zdrój

Kurs Przewodników Beskidzkich 2022/23. Zjazd I - Beskid Wyspowy. Dzień 1: Luboń Wielki.

Kurs Przewodników Beskidzkich 2022/23. Zjazd I - Beskid Wyspowy. Dzień 1: Luboń Wielki.

To się musiało tak skończyć. Moje chodzenie po górach wkracza w nowy etap. Rozpocząłem Kurs Przewodników Beskidzkich 2022/23. Pierwsze zajęcia były online, potem przez 14 miesięcy będziemy uczyć się w terenie. Na początek dostaliśmy Beskid Wyspowy. A pierwszy dzień to wejście na Luboń Wielki Percią Borkowskiego i zejście przez Luboń Mały do starej "zakopianki".

Widok na Gorce z żółtego szlaku z Rabki-Zaryte na Luboń Wielki
Widok na Gorce z żółtego szlaku z Rabki-Zaryte na Luboń Wielki

Beskid Wyspowy

Beskid Wyspowy to jedyny region Beskidów bez wyraźnych pasm górskich. Większość gór to samotne "wyspy", porozdzielane głębokimi dolinami. Jeśli nigdy w nim nie chodziliście, polecam mój post "Takie rzeczy tylko w Wyspowym" w którym pokazuję jak wygląda wędrowanie przez cztery takie "wyspy".Granice Beskidu Wyspowego wg regionalizacji z 2018r (pod kierunkiem prof. Solona)

W środowisku nie ma zgody co do dokładnych granic B. Wyspowego. Mapa powyżej pokazuje granice "naukowe". Jednak turystycznie do B. Wyspowego często dodaje się pasmo Łysiny z Lubomirem (B. Makowski wg regionalizacji prof. Solona), co jednak stawia w niezręcznej sytuacji twórców Korony Gór Polski, w której Lubomir figuruje jako najwyższy szczyt w Beskidzie Makowskim. Z drugiej strony pasmo Zembolowej (płn-zach kraniec regionu) jest czasem "wyrzucane" do Beskidu Makowskiego.

Najwyższe szczyty:

Pierwsza piątka wygląda tak:

Beskid Wyspowy ma jeszcze dwa "tysięczniki" (Krzystonów 1012m i Śnieżnica 1007m).

Plan

Trasę mamy krótką. Zaledwie 11km i 665m podejść. Trasy kursowe będą znacznie krótsze niż moje dotychczasowe. Celem jest nauka - topografii, przyrody, ciekawostek krajoznawczych.

Trasa: Rabka-Zdrój, Zaryte – Mały Luboń | mapa-turystyczna.pl

Perć Borkowskiego

Na początku szlaku powitała nas miejscowa piękność - salamandra plamista. Jest to płaz pod ochroną. Znajduje się w godle Gorczańskiego Parku Narodowego.

Salamandra plamista
Salamandra plamista

Percią Borkowskiego miałem wcześniej okazję wchodzić w towarzystwie 17-latka i 67-latki. Oboje byli zachwyceni. Perć Borkowskiego to fragment żółtego szlaku z Rabki-Zaryte na Luboń Wielki prowadzący przez gołoborze. Gołoborze to rumowisko skalne, składające się wyłącznie z grubej frakcji - bez żwiru czy piasku.

Perć Borkowskiego pod Luboniem Wielkim
Perć Borkowskiego pod Luboniem Wielkim

Termin "gołoborze" kojarzony jest z Górami Świętokrzyskimi. Znajdziemy je na Świętym Krzyżu oraz na Łysicy. Występują także w Karkonoszach (zbocze Śnieżki), małe ale widowiskowe jest na Skalniku w Rudawach Janowickich. W Beskidach są rzadkością. Na myśl przychodzi oczywiście Babia Góra. Drugim miejscem jest właśnie Luboń Wielki. Gołoborze znajduje się na południowym zboczu, na wysokości ok. 900m n.p.m. Jest objęte rezerwatem przyrody.

Kursanci na Perci Borkowskiego
Kursanci na Perci Borkowskiego

Przejście nie jest trudne, ale trzeba oczywiście uważać na luźne głazy. Szczególną ostrożność należy zachować gdy jest ślisko. Dla mnie osobiście łatwiej tamtędy wejść niż zejść.

Widok w kier. płd-wsch z Perci Borkowskiego
Widok w kier. płd-wsch z Perci Borkowskiego

W górnej partii perci możemy ponad drzewami zobaczyć Gorce a za nimi Tatry. Tych ostatnich na zdjęciu nie widać. Patrząc na Gorce trzeba pamiętać, że składają się z kilku ramion wychodzących promieniście z Turbacza ("zwornik rozrogu"). Przy słabej widoczności poszczególne ramiona nachodzą na siebie. Na zdjęciu powyżej myślę, że w najdalszym widocznym planie jest Czoło Turbacza i sam Turbacz. Dalej na prawo, poza kadrem, byłoby ramię schodzące przez Obidowiec i Maciejową do Rabki Zdrój (zdjęcie poniżej). W przyszłości warto robić zdjęcia z PeakFinder'em żeby mieć materiał do nauki.

Widok z Perci Borkowskiego. Widać Gorce i jeden z grzbietów Turbacza.
Widok z Perci Borkowskiego. Widać Gorce i jeden z grzbietów Turbacza.

Luboń Wielki

Luboń Wielki (1022m) jest piątym najwyższym szczytem Beskidu Wyspowego. Jednocześnie jest szczytem najbardziej wybitnym tego regionu (wybitność 512m). Na szczycie znajduje się charakterystyczne małe schronisko. Nosi imię Stanisława Dunin-Borkowskiego (tego od Perci), który był inicjatorem jego budowy. Jest to jedyne schronisko PTTK w całym Beskidzie Wyspowym (przy założeniu, że masyw Łysiny jest w B. Makowskim). Na ścianie schroniska widzimy czerwoną "kropkę" - to początek (lub koniec) Małego Szlaku Beskidzkiego. Druga kropka znajduje się w Bielsku-Białej Straconce.

Schronisko na szczycie Lubonia Wielkiego
Schronisko na szczycie Lubonia Wielkiego

Charakterystycznym obiektem na szczycie jest wieża telewizyjna, obudowana w dolnej partii drewnem. Jest ona widoczna z daleka i pozwala na identyfikację Lubonia na tle innych szczytów Beskidu Wyspowego. Wieża została zbudowana na potrzeby transmisji Mistrzostw Świata w narciarstwie klasycznym 1962r w Zakopanem.

Wieża telewizyjna na szczycie Lubonia Wielkiego
Wieża telewizyjna na szczycie Lubonia Wielkiego

Pogoda na szczycie nie rozpieszczała, więc nie mogliśmy przedyskutować panoramy. Posłużę się zatem zdjęciem z mojego archiwum (sierpień 2021):

Widok z Lubonia Wielkiego w kier. wschodnim
Widok z Lubonia Wielkiego w kier. wschodnim

Na najdalszym planie, duża góra po lewej to Ćwilin. Zza niego wyłania się Łopień, na prawo widać przełęcz Rydza-Śmigłego i dalej wznosi się masyw Mogielicy. Bliżej, mamy jedno z ramion Mogielicy (Krzystonów). W środkowej części zdjęcia jest prawdopodobnie Ogorzała, a na prawo od niej Kiczora (również masyw Mogielicy).

Luboń Mały

Pierwotnie plan zakładał zejście na przełęcz Glisne i wędrówkę do Lubnia przez Szczebel. Jednak ze względu na pogodę, zeszliśmy niebieskim szlakiem przez Luboń Mały do starej "zakopianki" (Skomielna Biała / Naprawa). Po drodze deszcz ustał i na polanie Surówka mieliśmy widok na Gorce. Przy dobrej widoczności za nimi byłyby Tatry.

Widok na Gorce z polany Surówka pod Luboniem Małym
Widok na Gorce z polany Surówka pod Luboniem Małym

Gorce wydają się z tej perspektywy długą prawie płaską linią na horyzoncie. Możemy jednak wyróżnić małą "hopkę", w 1/4 zdjęcia licząc od lewej. To Czoło Turbacza. Na prawo mamy sam Turbacz. Idąc dalej grzbietem w prawo, zobaczymy najpierw Solnisko a potem Jaworzynę Ponicką (która jednak nie leży w tym samym ramieniu). Plan bliżej, za najwyższym drzewem, jest Tobołczyk.

Widok spod Lubonia Małego na Luboń Wielki
Widok spod Lubonia Małego na Luboń Wielki

Pomiędzy polaną Surówka a mało wybitnym szczytem Lubonia Małego możemy spojrzeć w tył na wieżę TV na Luboniu Wielkim. Na szczycie jest charakterystyczna tabliczka osłonięta daszkiem. Tak wyglądają wszystkie znane mi szczyty Beskidu Wyspowego. To wyróżnia ten Beskid na tle innych pasm. Nie wszędzie widzimy taką dbałość o spójne oznaczenie szczytów.

Luboń Mały, 869m
Luboń Mały, 869m

Na tym koniec opisu "Kurs Przewodników Beskidzkich 2022/23 - Zjazd I, dzień 1". Poniżej dodaję jeszcze zielnik z dzisiejszej wędrówki.

Zielnik

Dużo uwagi poświęcamy roślinom. I tu będę miał sporo do nauki. Dlatego na koniec każdego postu "Kurs Przewodników Beskidzkich 2022/23" przedstawię napotkane rośliny. Dzięki temu będę je miał w kontekście danej wędrówki. Ale będę też musiał powertować specjalistyczne opracowania, takie jak atlas roślin przygotowany przez krakowskie koło SKPB.

Podziękowania dla Martyny za eksperckie wytłumaczenie co jest co - dla mnie większość nazw brzmi egzotycznie i nie było ich w moim słowniku...

Żywiec gruczołowaty (jest jeszcze żywiec cebulkowy, który na łodydze ma małe zgrubienia-cebulki)
Żywiec gruczołowaty (jest jeszcze żywiec cebulkowy, który na łodydze ma małe zgrubienia-cebulki)
Wilczomlecz migdałolistny (jasno zielona część to kwiat)
Wilczomlecz migdałolistny (jasno zielona część to kwiat)
Żywokost sercowaty
Żywokost sercowaty
Wilczomlecz sosnka
Wilczomlecz sosnka

Inne posty / Read more

Diademowy Tour Numer Jeden. Część Druga: Ale Fajne Podejście - Luboń Wielki (Beskid Wyspowy).

Lesser Poland Voivodeship

Diademowy Tour Numer Jeden. Część Druga: Ale Fajne Podejście - Luboń Wielki (Beskid Wyspowy).

"Diademowy Tour Numer Jeden" to część cyklu wypraw organizowanych dla Włóczykijki z Wałbrzycha. Jej pasją na emeryturze jest Diadem Gór Polski.  Ponad 80 szczytów we wszystkich pasmach górskich. Imponuje mi jej pasja i determinacja w kompletowaniu Diademu. Z przyjemnością włączyłem się w organizację. Moja specjalność to Beskidy - te mniej znane i m

2 MIN READ

Diademowy Tour Numer Jeden. Część 3: Lody pod upadłą Bożeną oraz strzały pod Koskową Górą.

Lesser Poland Voivodeship

Diademowy Tour Numer Jeden. Część 3: Lody pod upadłą Bożeną oraz strzały pod Koskową Górą.

W drugim etapie wyprawy  "Diademowy Tour Numer Jeden" (14.08.2021).  pojechaliśmy  do Rabki-Zaryte, skąd weszliśmy na Luboń Wielki (Beskid Wyspowy). Wybrałem jedno z "najfajniejszych" podejść w Beskidach - Perć Borkowskiego. Wcześniej tego samego dnia, na rozgrzewkę, odwiedziliśmy Lubomir. Na nocleg wybraliśmy Rabkę Zdrój. W kolejnym etapie (15.08.

3 MIN READ

Piękny zimowy Luboń Wielki. Duuużo śniegu, klimatyczne schronisko, mors i przecieranie szlaku.

Lesser Poland Voivodeship

Piękny zimowy Luboń Wielki. Duuużo śniegu, klimatyczne schronisko, mors i przecieranie szlaku.

Celem kilku ostatnich wypraw Klubu Włóczykijów były Tatry, Gorce, czy Beskid Wyspowy. Jadąc ze Śląska, trasa wiedzie przez Zakopiankę. Na wysokości Rabki Zdrój widać z Zakopianki Luboń Wielki, Beskid Wyspowy. Nie jest on najwyższym szczytem żadnego pasma górskiego. Nie załapał się więc do projektu Korony Gór Polski. Natomiast przejeżdżając obok tej

3 MIN READ