01 September 2022 / Region of Prešov

Siedem Meandrów Przełomu Dunajca w Pieninach. Droga Pienińska z Czerwonego Klasztoru do Szczawnicy.

Siedem Meandrów Przełomu Dunajca w Pieninach. Droga Pienińska z Czerwonego Klasztoru do Szczawnicy.

Po deszczowej wędrówce na Wdżar i Lubań, 3 dzień IV zjazdu na Kursie Przewodników Beskidzkich to prezent od organizatorów (i pogody). W piękny słoneczny dzień siedem meandrów przełomu Dunajca Drogą Pienińską było przyjemnym spacerkiem. Ale nie był odpoczynkiem od nauki.

Drugi meander przełomu Dunajca
Drugi meander przełomu Dunajca

Plan

Plan jest prosty - siedem meandrów przełomu Dunajca, wzdłuż rzeki. Początek przy kładce w Sromowcach Niżnych, przystanki pod Czerwonym Klasztorem, w Chacie Pieniny i pawilonie Pienińskiego Parku Narodowego. Koniec w Szczawnicy, przy uzdrowiskowym muzeum.

Trasa wycieczki (mapy.cz)
Trasa wycieczki (mapy.cz)

Czerwony Klasztor

Czerwony Klasztor to wieś położona po słowackiej stornie Dunajca, naprzeciw polskich Sromowiec Niżnych. Obie miejscowości łączy kładka pieszo-rowerowa. Z Czerwonego klasztoru prowadzi szlak w dół rzeki, do Szczawnicy. Można lekko, łatwo i przyjemnie przejść (lub przejechać na rowerze) siedem meandrów przełomu Dunajca.

Kładka Sromowce Niżne - Czerwony Klasztor
Kładka Sromowce Niżne - Czerwony Klasztor

Nazwa Červený Kláštor pochodzi od średniowiecznego kompleksu klasztornego. Obecnie klasztor jest biały, ale pewnie oryginalnie czerwone ceglane mury nie były otynkowane. W czasie naszej wycieczki zatrzymaliśmy się na dziedzińcu, nie wchodziliśmy jednak do klasztornego muzeum.

Kompleks klasztorny Červený Kláštor
Kompleks klasztorny Červený Kláštor

Z klasztorem związana jest legenda "latającego mnich Cypriana". Brat Cyprian (Franz Ignatz Jäschke) był klasztornym lekarzem i aptekarzem. Interesował się botaniką - w swoim zielniku opisał ponad 300 roślin. Oprócz roślin, interesował się lataniem. Podobno skonstruował lotnię na której przeleciał z szczytu Trzech Koron na dziedziniec klasztorny. To jest prawdopodobne. Natomiast legenda przypisuje mu lot nad Morskim Okiem, gdzie zamienił się w głaz zwany dzisiaj Mnichem.

Odsyłam do Wikipedii po informacje historyczne.  

Kraina latającego mnicha Cypriana
Kraina latającego mnicha Cypriana

Siedem meandrów przełomu Dunajca

Na początku spaceru widać Trzy Korony (patrz zdjęcie "okładkowe"). Trzy wierzchołki to "chudo Kaśka, grubo Baśka i kudłato Maryśka". Zobaczymy tę ciekawą górę jeszcze raz, z drugiego końca trasy.

Ścieżka wzdłuż rzeki to coś więcej niż piękne widoki. Jest tam też trochę historii. Niedaleko startu znajdujemy tabliczkę upamiętniającą dwóch urzędników, którzy zginęli na służbie. W roku 1920r Polska i Czechosłowacja miały jeszcze nierozwiązany konflikt graniczny. Co prawda spór dotyczył Śląska Cieszyńskiego oraz Orawy, ale śmierć urzędników w dolinie Dunajca jest z tym konfliktem związana.

Atmosféra na poľsko-slovenských hraniciach nebola vždy taká priateľská a pokojná ako dnes. Po vzniku Československa sa vytvárali nové hranice a ľudia z dedín z okolia hraničnej čiary sa mali v plebiscite vyjadriť kam by chceli patriť

Tablica pamiątka słowackich urzędników, którzy zginęli na służbie
Tablica pamiątka słowackich urzędników, którzy zginęli na służbie

Jeśli mieliście okazję spłynąć Dunajcem, pewnie przypominacie sobie standardowe zagadki flisaków - "po której stronie będzie tamta góra?". Idąc wzdłuż rzeki, mieliśmy te same dylematy. Ale nie zgadywaliśmy - odpowiedzi szukaliśmy na mapie. No to dzieła - jesteśmy na trzecim meandrze, ramię schodzące do Dunajca od prawej to zbocze Holicy. Co jest przed nami i po której stronie Dunajca?

Okolice skał 7 Mnichów (3 meander)
Okolice skał 7 Mnichów (3 meander)

Na czwartym meandrze na skałach na lewym brzegu "widziałem orła cień...". Coś tam jest jakby odbite, niech będzie orzeł.

Orzeł na skałach Łysiny (4-ty meander)
Orzeł na skałach Łysiny (4-ty meander)

Z okolic 5-go meandru widać Sokolicę i słynną sosnę reliktową. Niestety niewiele z niej zostało. Miałem okazję tam być rok temu, trafiłem na piękną "polską złotą jesień" - poczytajcie tu. Polecam wizytę jesienią!

Sokolica
Sokolica

Szósty meander to kolejne złudzenie. Przyjrzyjcie się uważnie - skały na poniższym zdjęciu nie tworzą jednego grzbietu. Dunajec wcisnął się pomiędzy nie. Skały są tak blisko i są takie same - geograficznie uznaje się, że Osobitna Skala (po stronie słowackiej) jest częścią Pienin Właściwych (położonych po polskiej stornie).

Osobitna Skala (w pobliżu Leśnego Potoku)
Osobitna Skala (w pobliżu Leśnego Potoku)

U ujścia Leśnego Potoku skręcamy w prawo na małe co nie co w Chacie Pieniny. Krzyżują się tutaj szlaki piesze i rowerowe. To gwarne miejsce, położone tuż przy granicy polsko-słowackiej. Za napitki i jedzenie można płacić w PLN i EUR.

Ujście Leśnego Potoku
Ujście Leśnego Potoku

Pieniński Park Narodowy

Po (nie)zasłużonym odpoczynku, wracamy na Drogę Pienińską. Przekraczamy granicę i jesteśmy w Polsce. Ostatni zakręt rzeki i siedem meandrów przełomu Dunajca mamy za sobą. Teraz celem jest uzdrowisko w Szczawnicy. Najpierw jednak odwiedzamy pawilon Pienińskiego Parku Narodowego, gdzie jest duża makieta Pienin. Dobry materiał dla studentów topografii tego arcy-ciekawego pasma górskiego.

Makieta Pienin - całość Pienin Właściwych
Makieta Pienin - całość Pienin Właściwych
Makieta Pienin - zbliżenie na siedem meandrów przełomu Dunajca
Makieta Pienin - zbliżenie na siedem meandrów przełomu Dunajca

Na piętrze pawilonu znajdują się duże plakaty przedstawiające najpopularniejsze drzewa rosnące w polskich Karpatach. Kurs przewodników zaczynałem z "umiejętnością" odróżnienia drzew liściastych od "choinek". Po paru miesiącach wiem czym się różni klon jawor od klonu pospolitego ;-)

Buk - świerk - klon jawor
Buk - świerk - klon jawor
Jodła - wiąz - sosna
Jodła - wiąz - sosna
Modrzew - jesion - lipa
Modrzew - jesion - lipa
Lipa - grab - wierzba
Lipa - grab - wierzba

Szczawnica

Przekraczamy potok Grajcarek a więc geograficznie jesteśmy w Beskidzie Sądeckim. Idziemy najpierw deptakiem wzdłuż potoku, potem ulicą Główną by wreszcie skręcić w ul. Zdrojową. Podziwiamy piękną architekturę domów zdrojowych i prywatnych will. 

Dolny koniec ulicy Zdrojowej
Dolny koniec ulicy Zdrojowej

Odsyłając do Wikipedii po historię miasta, nadmienię tylko krótko, że miejscowość pojawia się w dokumentach od początku XV wieku. Jej rozkwit nastąpił pod koniec XIX wieku. Miało to związek, jak można się domyślić, z popularyzacją Szczawnickich wód zdrojowych.

Źródło Magdalena
Źródło Magdalena

Z rozkwitem Szczawnicy wiążą się dwa nazwiska - Józef Szalay i hrabia Adam Stadnicki (ten drugi to ten sam, który tworzył rezerwat pod Radziejową). Józef Szalay wybudował pierwsze budynki zdrojowe i zadbał o reklamę uzdrowiska. 

Popiersie Józefa Szalay’a
Popiersie Józefa Szalay'a

Adam Stadnicki odkupił Szczawnicę w 1909r i zadbał o jej unowocześnienie - kanalizację, elektryfikację. Wybudował także inhalatorium.

Pijalnia Wód Leczniczych w Szczawnicy
Pijalnia Wód Leczniczych w Szczawnicy

Siedem meandrów przełomu Dunajca to przyjemny spacer. Dostępny dla każdego. Niewielkim wysiłkiem może wejść głęboko w przepiękne Pieniny i podziwiać je od środka. Przełom Dunajca to danie główne. Na przystawkę mieliśmy Czerwony Klasztor a na deser Szczawnicę.

Inne posty / Read more

The Dunajec River Gorge / Spływ Dunajcem w przepięknej scenerii złotej polskiej jesieni (ENG / POL)

Lesser Poland Voivodeship

The Dunajec River Gorge / Spływ Dunajcem w przepięknej scenerii złotej polskiej jesieni (ENG / POL)

[ENG] The Dunajec River Gorge is a picturesque place in the Pieniny Mts on the Polish-Slovakian border. The river cuts deeply (~300m) into the mountains and makes several U-turns over a distance of 18km. I took a raft down the gorge on a perfectly beautiful autumn Sunday in October 2021. It was a fitting end to a fantastic weekend with a perfect we

4 MIN READ

Złota Polska Jesień w Pieninach. Część 3: Sokolica i Trzy Korony, czyli pieniński klasyk.

Lesser Poland Voivodeship

Złota Polska Jesień w Pieninach. Część 3: Sokolica i Trzy Korony, czyli pieniński klasyk.

Jesień w tym roku była wyjątkowo długa i piękna. A złota polska jesień w Pieninach była absolutnie fantastyczna. Tylko 2 dni weekendu, ale wrażeń i zdjęć na 4 posty. Niniejszy to część 3. W sobotę wędrowaliśmy na Wysoką oraz Radziejową. W niedzielę w planie mamy Sokolicę i Trzy Korony - czyli pieniński klasyk. Dunajec w Szczawnicy Plan Parking w Sz

5 MIN READ

Trzy Korony i Lubań: Pieniny i Gorce na pożegnanie Zimy.

Lesser Poland Voivodeship

Trzy Korony i Lubań: Pieniny i Gorce na pożegnanie Zimy.

20 marca to ostatni dzień kalendarzowej Zimy. Klub Włóczykijów na pożegnanie wybrałliśmy 30 kilometrową pętlę z Krościenka nad Dunajcem - Trzy Korony i Lubań. Pieniny i Gorce. Na Trzech Koronach bez kolejki. Na Lubaniu wieża na Lubaniu na tle... wieży na Lubaniu. Spotkaliśmy rezolutną 4-latkę wchodzącą na nóżkach oraz 22kilogramowego szczeniaka wno

8 MIN READ