18 January 2022 / Lesser Poland Voivodeship

Rotunda i Kozie Żebro. Złota Jesień, I Wojna Światowa, Łemkowie, trzy cerkwie i konie huculskie.

Rotunda i Kozie Żebro. Złota Jesień, I Wojna Światowa, Łemkowie, trzy cerkwie i konie huculskie.

Jest długi weekend na przełomie października i listopada 2021. Klub Włóczykijów spędza go w... Chatce Włóczykija w Jamnej. To Kolejny Diademowy Tour. Pierwszy dzień poświęciliśmy na lokalne wędrówki (linki do relacji poniżej). Drugiego dnia rozdzielamy się. Większość wybiera wycieczkę "Rotunda i Kozie Żebro". Przeniesiemy się w świat Łemków, dotkniemy zapomnianej historii I Wojny Światowej i zobaczymy największą w Europie stadninę koni huculskich. 

Początek trasy na Rotundę (z Zdynii)
Początek trasy na Rotundę (z Zdynii)

Wcześniej w czasie naszego pobytu w Jamnej:

Plan

Parkujemy w Zdyni (darmowy parking przy pustym o tej porze roku ośrodku wczasowym). Udajemy się na góry Rotunda i Kozie Żebro czerwonym szlakiem (fragment Głównego Szlaku Beskidzkiego). Schodzimy zielonym do miejscowości Skwirtne a następnie lokalnymi drogami przez Regietów Niżny i Smerekowiec wracamy do Zdynii.

Link do trasy w Mapy.cz (21.5km)

Zdynia
Zdynia

Rotunda

Rotunda, 771m
Rotunda, 771m

Rotunda to miejsce szczególne. Znajduje się tam przepiękny cmentarz z I Wojny Światowej. Pochowani są tam żołnierze armii Austro-Węgierskiej oraz Rosyjskiej. Jedni walczyli i ginęli für den kaiser, drudzy для царя. Teraz leżą obok siebie na jednym cmentarzu. Widziałem to miejsce w czasie etapu GSB Bartne - Ropki. Padał wtedy ulewny deszcz i nie miałem okazji bliżej przyjrzeć się temu miejscu. Dlatego dzisiaj, w dobrej, słonecznej pogodzie, spędziliśmy tam dłuższą chwilę. Opis cmentarza, rys historyczny i więcej zdjęć znajdziecie w osobnej relacji.

Cmentarz z I Wojny Światowej na Rotundzie
Cmentarz z I Wojny Światowej na Rotundzie

Kozie Żebro

Przez Studencką Bazę Namiotową w Regietowie udajemy się na Kozie Żebro. To "udajemy się" brzmi niewinnie, ale w terenie to najpierw z górki na pazurki a potem ostro pod górę. W czasie zejścia widzimy efekt pracy "szalonego znakarza". Chyba miał nadmiar farby, bo znaki są na co drugim drzewie. Podejrzewam, że to pod kątem zagranicznych turystów odwiedzających cmentarz na Rotundzie.

Zejście z Rotundy do Regietowa
Zejście z Rotundy do Regietowa

W dolnej części szlak jest pokryty dywanem liści. Przyjemnie w nim "poszurać". Przyjemność kończy się gdy pod liśćmi noga trafia na kamień a wędrowiec ląduje na pupie. Schodzimy ostrożnie, zostawiając sobie szuranie na bardziej płaski teren.

Zejście z Rotundy do Regietowa
Zejście z Rotundy do Regietowa

Kozie Żebro zdobywamy każdy w swoim tempie. Na szczycie, pomimo drzew, dość mocno wieje. Niby ciepło, ale mamy koniec października. Nie zabawiamy tam długo i schodzimy w stronę miejscowości Skwirtne. Po drodze zmasowany atak przypuszczają na nas "latające kleszcze". Zwykle żerują na jeleniach, ale z braku tychże ja zostaję jeleniem i te małe stworzonka lądują mi na karku z myślą o wgryzieniu się w skórę na linii włosów. Moje rozpaczliwe machanie rękami (z kijkami!) musi wyglądać przekomicznie.

Kozie Żebro
Kozie Żebro

Cerkwie Trzy

Rotunda i Kozie Żebro to koniec wspinaczki. Teraz będzie płasko i głównie asfaltem. Przejdziemy kolejno obok trzech cerkwi: Skwirtne, Regietów Niżny i Smerekowiec. Skąd cerkwie? Jesteśmy na ziemi Łemków, którzy tradycyjnie wyznawali prawosławie a później także byli wiernymi kościoła grecko-katolickiego.

Cerkiew w Skwirtnem
Cerkiew w Skwirtnem

Lubię fotografować cerkwie w Beskidzie Niskim. To świadectwo historii tych ziem i ludzi, którzy tam mieszkali. Przy cerkwi w Skwirtnem spotykamy potomka Łemków. Jego dziadkowie zostali siłą wysiedleni w czasie Akcji Wisła po II Wojnie Światowej. Rodzice wrócili, a nasz rozmówca urodził się w Skwirtnem. Mógłbym go słuchać godzinami...

Cerkiew w Regietowie Niżnym
Cerkiew w Regietowie Niżnym

Cerkwie drewniane na podkarpaciu budowane są według tego samego planu - trzy części, malejącej wysokości. Konstrukcja zrębowa. Charakterystyczne cebulki na dachu. Mam sporą kolekcję. Myślę, że na tyle by poświęcić im oddzielny artykuł.

Cerkiew w Smerekowcu
Cerkiew w Smerekowcu 

Ciekawa jest cerkiew w Smerekowcu (obecnie kościół rzymsko-katolicki). Jako jedyna jest murowana. Może to świadczyć o zamożności fundatorów. I tu płynnie przechodzimy do kolejnego wątku naszej wyprawy na Rotundę i Kozie Żebro - koni huculskich.

Regietów - ziemia Łemków
Regietów - ziemia Łemków

Hucuły

W Regietowie znajduje się największa w Europie stadnina koni huculskich. Należała do zamożnej rodziny Łemkowskiej, Gładyszów. Taką też nazwę nosi stadnina obecnie. Jest w rękach Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (Kombinat Rolniczy Kietrz).

Konie Huculskie
Konie Huculskie

Przechodzimy obok stadniny. Konie możemy podziwiać z daleka. To stosunkowe niskie, ale bardzo silne i wytrzymałe konie. Służyły jako konie pociągowe, znajdowały też "zatrudnienie" w wojsku. Po wojnie konie z tej stadniny grały w wielu filmach, m.in. w "Ogniem i Mieczem".

Stadnina koni huculskich ”Gładyszów”
Stadnina koni huculskich "Gładyszów"

Jak widzicie po zdjęciach, w wędrówce na góry Rotunda i Kozie Żebro towarzyszyła nam piękna jesienna pogoda. Wędrówka była bogata w wrażenia. Dotknęliśmy zapomnianej historii I Wojny Światowej, weszliśmy w świat Łemków, podziwialiśmy piękne cerkwie i konie. I krowy. Takie włochate, jakie można spotkać w Szkocji.

Jaka jest krowa, każdy widzi
Jaka jest krowa, każdy widzi

W drodze powrotnej podjechaliśmy jeszcze na cmentarz wojenny Łużna-Pustki, gdzie dowiedzieliśmy się więcej nt. przebiegu działań wojennych na froncie karpackim.

Cmentarz wojenny Łużna-Pustki
Cmentarz wojenny Łużna-Pustki

Inne posty / Read more

Year 2020 in 12 Photos - July

Lesser Poland Voivodeship

Year 2020 in 12 Photos - July

Almost everybody would agree that the passing year 2020 was a special one. For me it meant switching from travel-intensive work (155 flights last year!) to home office. It also meant more hiking in my home country than travelling abroad. Let me share my impressions of the Year 2020 in 12 Photos - July. Photo of the month I spent every Saturday of

2 MIN READ

Główny Szlak Beskidzki - Etap 9: Bartne - Ropki

Lesser Poland Voivodeship

Główny Szlak Beskidzki - Etap 9: Bartne - Ropki

Główny Szlak Beskidzki - Etap 9: Bartne - Ropki W poście przeczytacie o Beskidzie... Błotnistym (znowu!) i niezwykłym cmentarzu na Rotundzie. Na Kozim Żebrze spotkamy Salamandrę a na koniec zjemy Łemkowskie zlepieńce. Plan Nocleg na końcu świata, w Ropkach, Towarzyszy mi Богдан. Wczesne śniadanie i ruszamy. Najpierw musimy dotrzeć do Bartnego - z

2 MIN READ

Główny Szlak Beskidzki - Etap 10: Ropki - Krynica Zdrój

Lesser Poland Voivodeship

Główny Szlak Beskidzki - Etap 10: Ropki - Krynica Zdrój

Główny Szlak Beskidzki - Etap 10: Ropki - Krynica Zdrój To mój ostatni etap GSB realizowany 'z doskoku'. 5 weekendów na trasę z Wołosatego do Krynicy. Potem od Krynicy do Ustronia będzie już bez przerwy. Tak jak wczoraj, moim towarzyszem jest Богдан - od dzisiaj Богдан vel "Bóbr Budowniczy". Plan Dzisiaj rozstajemy się z Beskidem Niskim i wejdziem

3 MIN READ